Çerkez Ethem İsyanı

Çerkez Ethem İsyanı; Milli Mücadele döneminde ortaya çıkan bir isyan olsa da diğer ayrılıkçı faaliyetlerden farklı bir hedef uğruna şekillenmektedir. Çerkez Ethem İsyanı; vatan savunmasının düzenli orduyla gerçekleştirilmesine tepki gösterilen bir faaliyet olarak öne çıkmaktadır. Çerkez Ethem ve yandaşlarının düzenli ordu içerisinde yer almak istememesi bu durumu ortaya çıkarmıştır.

Çerkez Ethem İsyanı’nın Sebepleri
Çerkez Ethem emrindeki kuvvetlerle beraber Yozgat Ayaklanmasını başlamış; Yozgat Valisini de yargılamak üzere bulunduğu yere çağırtmıştır. Ancak bu emri Mustafa Kemal Atatürk tarafından reddedilmiştir.
TBMM tarafından savaş suçlularını yargılamak üzere kurulan İstiklal Mahkemeleri; Çerkez Ethem tarafından kabul görmemiştir. Kendilerine göre bir yargılama ve infaz sistemini kabul etmeye devam edeceklerini beyan etmişlerdir.
İçişleri Bakanlığı yetkileri içerisinde olmaya başlayan asker toplama vazifesine Çerkez Ethem karşı çıkmış, Batı cephesi etrafında asker toplamayı da sürdürmüştür.
Düzenli ordu kurma ve ordunun sistematik hale getirilmesine Çerkez Ethem büyük bir tepki göstermiştir.
TBMM tarafından Mustafa Kemal’e başkomutanlık yetkisinin verilmesi ve düzenli ordunun bir kişinin yönlendirmlerine bağllı kalması da Çerkez Ethem’in tepkisini çeken olaylardan biri olarka görülmüştür.
İsyanın Başlaması
Çerkez Ethem; Ankara Hükümeti’ni tanımadığını açıkça belirterek; kendi istediklerinin doğrultusunda hareket etmeyi sürdürmüştür. Bu hareketlenmeler zaman içerisinde TBMM’ye karşı bir isyan halini almıştır. Bu süre içerisinde Çerkez Ethem; yanına Yörük Ali efe, Sarı Efe ve Demirci Mehmet Efe gibi isimleri çekmeye çalışmıştır. Son olarak da Yunan hükümetine çektiği telgrafta TBMM ile savaş halinde olduğunu da beyan etmiştir.

İsyanın Bastırılması
Çerkez Ethem kuvvetleri olarak bilinen Kuva-yı Seyyare birlikleri; TBMM tarafından onaylanmayan bir birlik olarak görülmüştür. Aynı zamanda da Çerkez Ethem’in vatana ihanet ettiği düşüncesiyle de ordunun harekete geçmesi söz konusu olmuştur. 1921 yılında düzenli ordu kuvvetleri tarafından bastırılan Çerkez Ethem İsyanı; yeni Türk Hükümeti’ni fazlasıyla meşgul eden hareketler arasında da yer almaktadır. Bastırılan isyan sonucunda Çerkez Ethem Yunanlılara sığınmıştı. Çerkez Ethem den kalan tüm silah ve cephaneler ayrıca Çerkez Ethem isyanı ardından süre gelen olaylar düzenli ordunun temelini oluşturmak ile birlikte tüm Kuvay-ı Milliye Milis kuvvetleri düzenli orduya katıldı.

Facebook Üzerinden Yorum Yap

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir