Kristal Gece • Yahudi Soykırımının Başlangıcı

Kristal Gece -Almanya’da Kristallnacht olarak bilinir-, 1938 yılında 9 Kasım’ı 10 Kasım’a bağlayan gece de gerçekleşen, 2 -3 gün süren bir olaydır. Olay şöyle gelişmiştir, 28 Ekim günü, yaklaşık 17 bin Polonya Yahudisi, Almanya tarafından sınır dışı edilmiş ve Polonya’ya gitmeye zorlanmış, fakat Polonya yahudilerin girmesine izin vermemiştir.   Sürülenler, arada sıkışıp kalmışlardır. Arada çaresiz kalanlardan biri de, 17 yaşındaki Polonya Yahudisi Herschel Grynszpan’in anne ve babasıydı. Bu kişiye neden değindik peki ? İnceleyelim:   Grynszpan haberi alır almaz çılgına dönmüş ve Paris’teki Alman konsolosluğunu basmıştır. Karşısına çıkan ilk kişiyi…

Ekim Devrimi – Ekim Devrimi Nedir, Sovyetler Tarihinde Yeri Nedir ?

Ekim devrimi, özetle Çarlık Rusyası’nın yıkılıp Sovyetler Birliği’nin kurulması olarak belirtilebilir. Ekim Devrimi’ni incelemeden önce, Çarlık Rusyası’nın yıkılmadan önceki durumunu bir inceleyelim. 20. yüzyılın başında Rusya, büyük devletler arasında yerini almış bulunuyordu. Tabii bu dışarıdan görünen yüzüydü. Ülke, içinde çıkan sorunlarla boğuşuyordu. Yaşanan ekonomik sıkıntılar, büyük köylü nüfusunun akın ettiği şehirlerde yaşanan sefalet ve Çar’ın otoriter ve baskıcı yönetimi, hoşnutsuzlukların ve sıkıntıların her geçen gün artmasına neden oluyordu. Devrim, ilk olarak 1905’te kendinden bahsetmeye başladı. 1905 Ocak’ın 22’sinde Papaz Gapon’un örgütlediği yaklaşık 200 bin insan, yaşadıkları sıkıntıları aktarmak için Kış…

Wilhem Röntgen ve X Işınlarının Bulunuşu

Wilhem Conrad Röntgen tarafından bulunan X Işınları, aslında gerçekten bulunmak için bulunmamıştır. Peki bu cümle ne demek ? Röntgen’in asıl amacı, içi boş bir cam tüpün içine yerleştirilen çeşitli parçalarda elektriğin etkilerini araştırmaktı. Deney esnasında katottan kopan elektronlar anota ulaşamadan cama çarptı ve “floresan” adı verilen ışık parlamaları meydana geldi. Deneyi karanlık ortamda test etmek için odayı kararttı ve tüpü siyah karton ile kapladı. Akabinde deney tüpünden 2 metre uzaklıkta “baryum platinocyanit” adlı bir maddeye sarılı olan bir kağıtta bir parlama fark etti. Deneyi defalarca tekrarladı. Bulduğu şey, mat yüzeylerden…

Susurluk Kazası • Devlet – Siyaset – Mafya Üçgeninin Ortaya Çıkışı

Yıl 1996, aylardan Kasım. İlk başta görünen basit bir trafik kazası, derine indiğimizde karşıya çıkan derin devlet. Bu yazımızda sizlere Susurluk Kazası’nı anlatacağız. 3 Kasım 1996’da, Balıkesir’in Susurluk ilçesine 7 km uzaklıktaki Uçakyolu mevkiinde bir kaza oldu. Akşam saatlerinde meydana gelen kazada İstanbul Polis Okulu Müdürü Hüseyin Kocadağ, Mehmet Özbay sahte kimlikli Abdullah Çatlı ve Melahat Özbay sahte kimlikli Gonca Us ölürken, DYP Şanlıurfa milletvekili ve Bucak aşireti lideri Sedat Edip Bucak yaralandı. Burdan anlaşılmaktadır ki, devlet – mafya – siyaset üçgeni belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Biraz Çatlı’dan söz…

Bulgaristan Cumhuriyeti – Kuruluş ve Tarihi

Bulgaristan toprakları, Osmanlı’nın ilk yıllarında, 14. Yüzyılda Osmanlı’nın hakimiyetine girdi. Aradan yıllar sonra, ülkenin kuzeyi 1878’de özerklik ilan etti ve ülkenin tamamen 1908’de bağımsız oldu. 1912 yıllarında Balkan Savaşları meydana gelmiş ve Bulgaristan birçok toprak kazanmıştır. Akabinde, Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarında kaybeden Bulgaristan, daha sonra Sovyet hakimiyetine girerek 1946’da Bulgaristan Halk Cumhuriyeti kuruldu. 1955’te ülke Varşova Paktı’na üye oldu. Komunist rejimi 1990 yılına kadar sürdü. 1990’da SSCB’nin dağılmasıyla rejimin son bulması ile birlikte, İkinci Dünya Savaşı’ndan beri ilk defa çok partili seçime giden Bulgaristan Hükümeti, demokrasi ve Pazar ekonomisine…

Berlin Duvarı Nedir ? Berlin Duvarı Neden Yapılmıştır, Neden Yıkılmıştır ?

Berlin Duvarı Nedir ? Berlin Duvarı Neden Yapılmıştır, Neden Yıkılmıştır ? Berlin Duvarı özetle şöyle açıklanır: Doğu Almanya Meclisi tarafından, Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya’ya kaçmalarını ve göçlerini önlemek için 1961 Ağustos’unun 13’ünde yapımına başlanan 46 kilometre uzunluğunda bir duvar. Peki halk neden Batı’ya göç etmek istiyordu ? Yönetim baskıları, ekonomik problemler, kısıtlanma hissi ve korku gibi etkenler nedenler arasındaydı. Batı Almanya kapitalist, Doğu Almanya sosyalistti. Bu nedenle halk Batı Almanya’da çalışıp güzel para kazanırken Doğu Almanya’da yüksek hayat standartlarında çalışıyordu. Önceki Olaylar İkinci Dünya savaşı bitiyor, Almanya’nın başkenti Berlin;…

13 Koloni

Koloni kavramı yeni bulunan bir kara parçasına giden ön yerleşimciler olarak adlandırılmaktadır. Amerika kıtasının keşfinden sonraki süreçte de bu kavram devreye girmekte olup; İngiliz, Fransız, Portekiz ve İspanyol devletlerinin bu yeni toprak parçasını yerlilerin elinden alma girişimleri olarak ifade edilmektedir. Kendi halkları ile ele geçirmek amacıyla 13 yeni koloni kurularak bu bölgeye yerleştirilmiştir. 18. Yüzyılın sonlarına kadar bu bölgede hükümetleri ile son derecede uyum içerisinde yaşamakla beraber aynı zamanda da vergi mükellefiyeti ile mali destek de sağlanabiliyordu. Böylelikle buraların kalıcı bir er toprak haline getirilmesine dayalı durumlar da ortaya çıkarılabiliyordu.…

Arap Baharı

Arap Baharı olarak bilinen hareket 2010 yıllının 17 Aralık gününde ilk olarak ortaya çıkan bir eylem olarak görülmektedir. Tüm Arap coğrafyasında ortaya çıkan bu hareketlilik ilk olarak Tunus’ta bir gencin kendini yakmaya başlaması ille ortaya çıktı. Bu protesto gösterileri zamanla Mısır, Libya, Suriye, Bahreyn, Ürdün ve Yemen’de de görülmeye başladı. Tunus’taki başlangıç hareketi olarak mühendislik eğitimi gören Muhammed Buazizi’nin sebze sattığı esnada bir zabıtanın yanına gelmesi be ruhsatsız olduğu için tokat atması ateşleyen fitil olarak görüldü. Yapılan hakaret sonrasında da Muhammed Buazizi; kendisini valilik binasının önünde yaktı. Bu yüzden tüm…

Uludere Olayı

Uludere Olayı olarak bilinen tarihi gelişme aynı zamanda da Roboski Katliamı olarak da bilinerek 28 Aralık 2011 tarihinde Şırnak’ın Uludere ilçesine bağlı olan Ortanca köyü yakınlarında gerçekleşmiştir. Bu köyün yakınlarına yapılan hava saldırısı F16’larla gerçekleştirilmiş ve sonrasında da kaçakçıların ölümü ile neticelendirilmiştir. Bu olayda hayatını kaybedenlerin sayısı 34 olarak bilinmiş kaçakçıların bulunduğu saldırı altındaki ekipten sadece Servet Encü’nün kurtulduğu da belirlenmiştir. Çok büyük bir istihbarat zafiyeti olarak adlandırılan Uludere Olayı; Türkiye tarihinin kara bir lekesi olarak ifade edilmiştir. Kaçakçı olan ekibin terörist bir grup olarak adlandırılması sonucunda bombalama eylemlerinin başlaması…

Selahaddin Eyyubi

Selahaddin Eyyubi; tam adı El-Melik el-Nasır Ebu’l Mu?affer Selahaddin Yusuf bin Necmeddin Eyyub olan ve Eyyubi Hanedanlığı’nın kurucusu olan hükümdar olarak tarih sahnesindeki yerini almıştır. En önemli başarısı olarak 2 Ekim 1187 tarihinde Kudüs’ü Haçlıların elinden alarak Hıttin Savaşı’nda onlara üstünlük kurmasıyla daha da ün salarak Dünya çapında başarılı olan bir kumandan olarak görüldü. Bunun yanında da Üçüncü Haçlı Seferi’ni de durdurarak; ne kadar başarılı olduğunu bir kez daha kanıtlamayı başardı. Askeri başarılarının yanı sıra aynı zamanda da ne kadar İslam şeriatına bağlı olduğunu da gösteren Selahaddin Eyyubi; Avrupa’da ortaya…

Grigori Rasputin

Rus Çarlık döneminin sonunu getirmesi ile bilinen Grigori Rasputin; Romanov Hanedanlığını kısa süre içerisinde etkisi altına alarak; adeta Rus İmparatorluğu’nun gizli lideri olarak öne çıkan bir tarihi karakter olarak öne çıkmaktadır. Cinsel düşkünlüğü ve kuvvetli önsezileri ile Romanov ailesini adeta büyüleyen Rasputin; sıradan bir köylü ailesinden gelmesine rağmen verdiği vaazlar neticesinde ve kuvvetli hitabeti ile oldukça hızlı bir şekilde yükselmiştir. Rasputin’in Aziz Olarak Kabul Görmesi 1907 yılında Çar’ın oğlu olan Alexei’nin hemofili hastası olması üzerine Rasputin saraya çağrılır. Rasputin’in dua ederek ve dokunuşlarda bulunarak prensi iyileştirdiği görülecektir. İnanılmaz bir iş…

Apollo 11’in Ay’a İnişi

Apollo 11 Dünya tarihi açısından oldukça önemli bir gelişme olarak bilinmekte olup; Ay yüzeyine yapılan ilk uzay yolculuğu olarak da değerlendirilmektedir. 20 Temmuz 1969 günü Ay’ın yüzeyine iniş yapan ekipte yer alan Neil Armstrong ve Buzz Aldrin; adlarını tarihe altın harflerle yazdırdılar. 8 gün içerisinde gerçekleşen bu yolculuk sonrasında da Dünya’ya güvenli bir biçimde de dönüş yaptılar. Apollo 11 ile Ay’a Yolculuk NASA’nın beşinci projesi olarak bilinen Apollo 11; 16 Nisan sabahında Florida’da bulunan Kennedy Uzay Merkezi istasyonundan fırlatılmıştır. Fırlatma rampasından sonra Sessizlik Denizi adı verilen yörüngede hareket edecek olan…

Magna Carta Libertatum-Büyük Özgürlük Yemini

İngiltere’nin krallık rejiminin yetkilerini kısıtlaması tarihi olaylar açısından büyük bir gelişme olarak görülmektedir. Özellikle Ortaçağ Avrupası içerisinde bu tür bir olayın gelişmesi de oldukça hayret verici bir olgu olarak da değerlendirilmektedir. Magna Carta Libertatum adıyla tarihteki yerini alan bu olan 1215 gibi diğer devletlere oranla çok daha önce bir tarihte gerçekleştirilmesi ve alanında ilk olarak da tabir edilmesi son derece etkileyici bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Halkın özgürlüklerinin arttırılmasının yanında kralın da aynı şekilde baronlara bağlı olarak karar almaya başlaması apayrı bir gelişme olarak da kabul görmektedir. Magna Carta Libertatum’un imzalanmasına…

1861 Amerikan İç Savaşı

Savaşın her ne kadar genel nedeni Kuzey ile Güney eyaletlerinin köleliğe karşı olan tutumlar olarak görülse de asıl sebep her zaman ekonomik olmuştur. ABD’nin kuzey bölgesinde sanayi daha da gelişmiş bir halde olmakla beraber makineleşme süreci aktif olduğundan dolayı köleliğe gerek duyulmamaktaydı. Güney ise tam tersi halen daha ilkel bir faaliyet içerisinde yer aldığından dolayı tarıma dayalı bir işleyişin bulunduğu noktalar olarak adlandırılıyordu. Kuzey’in gelişmişliğinden ötürü ortaya köleliğin kaldırılması fikri atıldığından dolayı iç savaşın fitili ateşlenmiş ve eyaletler tamamen maddi çıkarları doğrultusunda hareket etmişlerdir. İlk olarak Güneyliler savaşı başlatarak; 1861…

Stalingrad Savaşı

2. Dünya Savaşı’nın dönüm noktalarından bir tanesi olarak görülmekte ve Rus ile Alman ordularının 1942 ve 1943 yıllarında karşı karşıya geldikleri bir tarihi olay olarak öne çıkmaktadır. 1942 yazında alman orduları ABD ile ittifak olan SSCB’ye yönelerek işgal amacı içerisinde hareket etmiştir. Uzun bir yol kat etmeleri sonrasında da Volga Irmağı kenarına gelen Alman orduları 1000 mil mesafe uzaklıkta bulunan Stalingrad’ı ele geçirme amaçları doğrultusunda hareket etmişlerdir. Volga Nehri kenarına geldiklerinde kış ayları baş göstermeye başlamış ve Almanların lojistik açıdan güçlü olan ordu için dezavantajlar bir bir kendini göstermeye de…

Maraton Muharebesi

M.Ö 490 yılında Yunanlılar ile Persliler arasında geçen ilk savaşa adını veren Maraton Muharebesi; tarih açısından önemli bir savaş olarak görülmektedir. Maraton Muharebesi’nin temel nedenleri arasında ise Pers İmparatoru Darius’un yunan kent devletlerini teker teker ele geçirme amacı kendini gösterecektir. Aynı zamanda da Ege bölgesinde var olan İyon şehir devletlerinde çıkan isyanlardan dolayı da Perslerin bu bölgeye yönelmeleri durumu sonrasında ağır bir yenilgi almaları da bu savaşın temel nedenleri arasında yer alacaktır. Darius’un Yunanlılar üzerine kesin olarak yürüme kararı almasına ve intikam yemini etmesine neden olan gelişmeler olarak da görülmektedir.…

Hindistan ve Pakistan Sınır Sorunu: Keşmir Bölgesi

Günümüz itibariyle Hindistan ve Pakistan arasında sınır oluşturan ve iki tarafında hak iddia ettikleri Keşmir, Hindistan, Afganistan, Pakistan ve Çin Halk Cumhuriyeti’ni sınırdaşı olan bölge fiilen dört parçaya ayrılmış durumda. Kuzeydeki kısmı Pakistan tarafından kontrol edilirken, batısında sadece Pakistan’ın tanıdığı “Azad Keşmir İslam Cumhuriyeti” yer alıyor. Güneyde, Hindistan tarafından kontrol edilen Cammu-Keşmir bölgesi bulunuyor. Doğuda ise, Çin’in 1962’de ele geçirdiği ve Pakistan’ın Çin lehine vazgeçtiği “Aksai Çin” bölgesi yer alıyor. Keşmir’in yaklaşık olarak yüzde 45’ini Hindistan, yüzde 35’ini Pakistan, yüzde 20’sini ise Çin kontrol ediyor. Pakistan, nüfusunun büyük çoğunluğunu Müslümanların…

Lale Devri(1718-1730)

Osmanlıda 1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayan ve 1730 Patrona Halil İsyanı ile son bulan on iki yıllık dönemin adıdır Lale Devri. Bu devir, zenginliğin, estetiğin, lüksün, sevk ve sefanın dönemidir. Halkta sınıflar arası farkların arttığı, zenginlerin çok zengin fakirlerin ise çok yoksullaştığı bir dönemdir. Lale Devri sanatıyla, dönemde yaşayan kıymetli isimleriyle oldukça kısa ama ilgi çekici bir dönemdir. Lale devrinde en göze çarpan özellik sanatta ve mimaride, genel olarak yaşamın tüm alanlarında Osmanlı’nın geleneksel özellikleri bir kenara bırakılarak Avrupa’dan alınan örneklerle yola devam edilmiş olmasıdır. Batılılaşmanın arttığı ve abartıldığı bir…

Birinci Dünya Savaşı’nda Avrupa

Birinci Dünya Savaşı öncesi döneme baktığımızda sömürgecilik yarışı içinde olan Avrupa’da, bu yarışa ulusal birliğini yeni tamamlamış Almanya, İtalya gibi devletlerin katılmasıyla yarış hızlanmış ve yeni pazar alanlarının bulunmaması bu devletleri çıkar çatışmaları içine sokmuştur. Özellikle Almanya ve İtalya kendilerine yeni pazar arayışı içinde, ilk olarak gerileme devrinde ki Osmanlı Devletine yönelmiş fakat özellikle İngiltere ve Fransa böyle büyük bir pazarı bu devletlere bırakmak istememiştir. Bu yüzden bir süre Osmanlı’nın kendi toprak bütünlüğünü korumasından yana tavır izleyen İngiltere, Almanya’nın Hindistan yarım adası gibi İngiltere sömürgesi altında ki yerlere göz dikmesi…

Kurtuluş Savaşında Bir Kadın Kahraman: Kara Fatma

Tarihin en meşru, en haklı savaşlarından Kurtuluş savaşı ile koca bir enkaz içerisinden çağdaş bir devlet ortaya çıkarmak için halk kadın, erkek, yaşlı, genç demeden tüm gücünü, varını ve yoğunu ortaya koymuştur. Bu akıllara kazınan bir milletin en kıymetli mücadelelerini içeren Türk Kurtuluş Savaşında sayısız isim vardır saygı ile anılması gereken. En az erkekler kadar gerek cephede gerek cephe gerisinde kadınlar da öyle mücadeleler verdiler ki kadının gücünün en güzel simgelendiği örneklerdir bunlar. Kocasıyla birlikte cephelerdeki savaşından, kurduğu 15 kişilik çetesiyle verdiği mücadelelere, Kurtuluş Savaşı’nda bir kadın kahraman: Fatma Seher…

Molla Kabız Olayı

Molla Kabız Kanuni Sultan Süleyman devrinde istanbula iran taraflarından gelen bir kişidir bu zatın ise tarihteki yeri bir gün istanbulda verdiği bir vaazda. Hz.İsa’nın Hz.Muhammed’den daha üstün olduğunu iddia etmesiyle başlamıştır. bu vaaz ise döneminde istanbul içinde büyük bir karışıklığa sebep olmuş ve halk üzerinde büyük bir etkiye yol açmıştır. halk tarafından bu zaat üzerine bir çok şikayette bulunulması sebebi ile Damat ibrahim Paşa tarafından divana çağrılır. bu divan Molla Kabız Hz.Muhammed’e saygısızlık ettiği sebebi ile yargılanır. Molla’yı yargılayanlar ise dönemin Anadolu ve Rumeli Kazaskeri Fenarîzâde Muhyiddin Çelebi ve Kadirî…

Spartacus ve III. Köle Savaşı

Roma’nın güçlendiği zamanlar kölelerinse durumlarının daha da kötüleştiği dönemlerde savaş sonucu esir düşen aslen Trakya coğrafyasında doğduğu düşünülen bir gladyatör, ilerleyen zamanlarda Roma’da önemli bir isyanın baş kahramanı olmuştur. III. Köle savaşının çıkmasını sağlayan o önemli isim Galya’dan bir köle, gladyatör: Spartacus Tarihlerden tam emin olunmamakla birlikte Spartacus’un M.Ö 70’li yıllarda Roma’ya Galya’dan esir olarak gelen bir köle olduğu bilinmekte. Fiziksel olarak güçlü ve yeterli görülen her esir gibi o da gladyatör olarak dövüştürülmeye başlandı. Gladyatörler de birer köle oldukları için oldukça zorlu şartlar altında yaşamlarını sürdürmekteydiler. Bu şartlar altında…

Çerkez Ethem İsyanı

Çerkez Ethem İsyanı; Milli Mücadele döneminde ortaya çıkan bir isyan olsa da diğer ayrılıkçı faaliyetlerden farklı bir hedef uğruna şekillenmektedir. Çerkez Ethem İsyanı; vatan savunmasının düzenli orduyla gerçekleştirilmesine tepki gösterilen bir faaliyet olarak öne çıkmaktadır. Çerkez Ethem ve yandaşlarının düzenli ordu içerisinde yer almak istememesi bu durumu ortaya çıkarmıştır. Çerkez Ethem İsyanı’nın Sebepleri Çerkez Ethem emrindeki kuvvetlerle beraber Yozgat Ayaklanmasını başlamış; Yozgat Valisini de yargılamak üzere bulunduğu yere çağırtmıştır. Ancak bu emri Mustafa Kemal Atatürk tarafından reddedilmiştir. TBMM tarafından savaş suçlularını yargılamak üzere kurulan İstiklal Mahkemeleri; Çerkez Ethem tarafından kabul…

Kardak Krizi

1996 yılında patlak veren ve Türkiye ile Yunanistan arasındaki bağları kopma noktasına getiren Kardak Krizi; Türk bandıralı bir geminin Kardak Kayalıkları mevkisinde karaya oturmasından dolayı Türk ve Yunan kurtarma gemileri anlaşmazlık yaşayarak siyasi bir sorunun ortaya çıkması durumu söz konusu olmuştur. 25 Aralık 1995 tarihinde ortaya çıkan bu olay sonrasında Yunanistan ordusu; olayın kendi karasuları içerisinde olduğunu iddia ederek; doğudaki adaya asker çıkararak bayrağını dikti. Türk ordusu da Yunanlıların bu hareketine karşılık verdi. Zamanın başbakanı olan Tansu Çiller’in “O bayrak iner, o asker gider” sözü tarihe kazındı. Türk Silahlı Kuvvetleri’ne…

Afife Jale: Sahneye Çıkan İlk Müslüman Türk Kadını

İstanbul’un Üsküdar semtinden orta halli bir ailenin çocuğu tarihe adını sahneye çıkan ilk Müslüman Türk kadını olarak yazmayı başardı. karşısına sunulan tüm imkansızlıklara rağmen pes etmeden ilerleyen nice güçlü Türk kadınından sadece bir tanesi o. Hayallerine, hedeflerine bağlı ve kendine inanan herkes gibi o da başardı. Yasaklara ve zorluklara baş eğmedi. O Afife… Afife Jale… Afife Jale’nin Hayatı 1902 senesinde İstanbul Üsküdar’da dünyaya geldi Afife. orta derecede bir ailenin çocuğuydu. İstanbul Kız Sanayi Mektebinde eğitim görmekteyken bile içinde durduramadığı tiyatro aşkı vardı. Dönemin özelliklerine bakılırsa Türk ve Müslüman kadınların sahneye…

John F. Kennedy Suikastı

22 Kasım 1963 günü öğlen saatlerinde yaşanan bir olay Amerikan tarihine kara leke olarak sürüldü. Açık bir araba ile Dallas halkını selamlayan John F. Kennedy; başından ve ensesinden olmak üzere iki el ateşe maruz kalarak hayatını kaybetti. Yanındaki Vali Connally ise bu saldırıdan ağır yararlı bir biçimde kurtarıldı. Devlet idaresi ise aynı gün Başkan Yardımcısı olan Johnson tarafından devralındı. Suikast günü cinayetin sorumluluğunu üstlenen 24 yaşındaki Dallaslı Lee Harvey Oswald; olay gününden iki gün sonrasında bir gece kulübü sahibi olan Jack Ruby tarafından öldürüldü. Böylelikle bu cinayet her zaman faili…

Misak-ı Milli ve Atatürk’ün Misak-ı Milli Anlayışı

Tarihteki her savaşın iki temel ayağı bulunur. Savaşın görünen yüzü ve herkes tarafından en önemli kısmı olduğuna inanılan tarafı silahlı mücadele kısmıdır. En az silahlı mücadeleniz kadar teorik ve ilkesel bakışınızın net ve belirlenmiş olması da bu teori ve ilkelerin mantık ve öngörü ile belirlenmiş olması da büyük önem taşır. Mustafa Kemal Atatürk savaşa dair bu yaklaşıma gayet aşina bir komutandı. O silahlı mücadele kadar, savaşın teorik ayağıyla da ilgileniyor bu alanda da düzenli olarak çalışmalarda bulunmaktan geri kalmıyordu. Bu çalışmalardan birisi de Misak-ı Milli idi.   “Misak-ı Milli” dediğimiz…

1402 Ankara Savaşı

Türk dünyası için oldukça önemli bir dönüm noktası olarak görülmekte olup; Osmanlı’nın kısa süreli bir dağılma dönemi içerisine girmesine de neden olmaktadır. Timur Devleti ile Osmanlı’nın Türk Dünyası’nın en güçlü devleti olmak için verdiği bu mücadele; savaş tarihi için de önemli bilgileri içerisinde barındırmaktadır. Ankara Savaşı Öncesi Taraflar Ankara Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti; Anadolu’da Sivas’a kadar ilerlemiştir. Aynı zamanda da Balkanlarda da üstün bir konumda yer alarak merkeziyetçi bir yapıyı sağlamıştır. Timur İmparatorluğu ise Orta Asya’dan gelerek Anadolu’ya kadar olan bölgeyi fethetmiştir. Kendini İlhanlı Devleti’nin de mirasçısı olarak gördüğünden dolayı…

Şeyh Bedrettin, Düşünceleri ve İlk Sosyalist Hareketler

Şeyh Bedrettin

Hakkında çok fazla kaynak olmamasına karşın, Şeyh Bedrettin, sağlam bir medrese eğitimi görmüş, daha sonra da tasavvuf yolunu seçerek, ünlü bir mutasavvıf olmuştur. Ancak XV. Yüzyıl başında Fetret döneminin kapandığı sırada, Osmanlı devletine karşı olan bir başkaldırma hareketinin önderliğini yapmıştır.   Bu hareket, devletin temsil ettiği medrese zihniyetine, Sünni anlayışa karşı, Şii ve Batıni eğitimleri de temsil eden bir tasavvuf düşünürünün, bir kısım yoksul halkla birlikte yaptığı bir başkaldırma niteliği taşımaktadır.   Şeyh Bedrettin, Osmanlı’da yaşayan insanlar arasında din farkını ortadan kaldıracağını, haram sayılan bazı şeyleri helal kılacağını belirtmekteydi. Ayrıca…

Kur’an Latin Alfabesiyle Doğru Okunur mu ? Atatürk’ün Tekirdağ Anısı

Babam anlatıyordu: Tekirdağ’da öğretmen bulunuyordum, aynı zamanda Muallimler Birliği reisiydim. Birden bana haber geldi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk Hazretleri’nin Tekirdağ’a gelmiş olduklarını, muallim arkadaşlarla birlikte derhal oraya iştirak etmemiz gerektiğini bildirdiler.   Gittiğimizde Atatürk, etrafında bulunan zevatla görüşüyor, aynı zamanda onları teker teker Latin alfabesinden imtihan ediyordu. Fransızca bilenler başarı gösteriyor, bilmeyenler şaşkın şaşkın duruyorlardı. Bu durum karşısında Atatürk, hazır olanlara hitaben: “Şimdiye kadar hazırlanmalıydınız.” diye bir serzenişte bulundular. Bunun üzerine hakikatı açıklamanın lazım olacağını düşündüm ve kendisini selamladıktan sonra:   “Paşa Hazretleri,” dedim; “evet, buyurduğunuz gibi, bizleri hazırlanmış görmediniz.…

1929 Büyük Ekonomik Buhranı

20. Yüzyılın en büyük çöküş olayı olarak bilinen ve Kara Perşembe olarak adlandırılan günden itibaren Dünya ekonomik düzeni tepetaklak oldu. Bu tür olumsuz durumun ortaya çıkmasında Amerika Birleşik Devletleri’nin savaş tazminatlarını altın olarak istemesinin yanında verdiği borçlar da sebep olarak görülüyordu. Devletin yanında vatandaşların da giderek büyüme kat eden kapitalizme ayak uydurarak alım güçleri de yükseldiği için türlü türlü isteklerini yerine getirebiliyorlardı. Aniden yükselen bu gelir düzeyinin çok kısa süreli olacağı kesin olsa da kimse tarafından kestirilmemiş ya da bilinse dahi ses çıkarılmamıştı. Satılan gayrimenkul ya da eşyaların fahiş fiyatlarda…

Galileo Galilei ve Teleskobun İcadı

Galileo’nun evde yaptığı teleskop, Dünya’nın Güneş etrafında döndüğüne ilişkin kanıtlar sunarak Kilise’nin öğretisine meydan okudu. Astronom Galileo Galilei, miladi 7 Ocak 1610’da yeni imal ettiği teleskobunu gökyüzüne çevirdiğinde, bir ışık noktası gördü. Baktığı bu nokta Jüpiter’di. Bu noktaya bir de dört küçük yıldız eşlik ediyordu. Bunlar, gerçekte dev gezegenin etrafında dönmekte olan aylarıydı. Galileo’nun gördüğü bu manzara, gökteki tüm cisimlerin Dünya’nın etrafında döndüğünü varsayan, Kilise’ye ait geleneksel anlayışa aykırıydı. Evrenin doğasıyla ilgili geleneksel inanışlar katıydı ve uzun zamandır hüküm sürmekteydi. Katolik Kilisesi ve üniversiteler 300 yıldan beri, Eski Yunanlılar tarafından…

Lozan Barış Antlaşması – Nedenleri ve Sonuçları

Kurtuluş Savaşı’ndan sonra, Lozan gibi kesin barışın yapılması bir yıl kadar sürmüştür. Barış görüşmelerine katılmak üzere, Yusuf Kemal Bey’in istifa ettirilmesiyle boşalan Dışişleri Bakanlığı’na 26 Ekim 1922 tarihinde İsmet Paşa atanmıştır. İtilaf devletlerinin, toplanacak barış konferansına İstanbul hükümetini de çağırmaları, padişahlığın kaldırılmasının hızlanmasına neden olmuş ve 1 Kasım 1922 tarihinde saltanat kaldırılmıştır. Böylelikle üstünde yalnızca halifelik ünvanı olan VI. Mehmet Vahidettin, can güvenliği olmadığını iddia ederek yurtdışına kaçmış ve İngilizlere sığınmıştır. Onun yerine, TBMM tarafından, Milli Mücadeleye karşı hemen her zaman olumlu davranan Veliaht Mecit Efendi halife seçilmiştir. Bu arada,…

Insanlık Tarihinin Doğuşu ve İlk Yazılı Kaynaklar

Ortadoğu’da uygarlığın başlangıcından kalma kil tabletler, insanlık tarihinin, insan yaşamının ve eserlerinin ilk yazılı kayıtlarını taşıyor.   Milattan önce 2500 civarında, Sümer kent-devleti Lagaş’ta Ur-Nanşe olarak bilinen bir lider iktidara geldi. Ur-Nanşe’nin dönemindeki etkisini, bir kil tablette yazılanlar ile anlayabiliriz:     “Dilmun gemileri yabancı ülkelerden ona haraç olarak kereste getiriyorlardı.” Bu cümle tarihçileri çok ilgilendirmektedir. Bu tablet, kesinlikle en eski yazıt olmamakla beraber, tarihi bir olayın yazıyla kaydedilmesinin, insanlık tarihi açısından ilk örneklerinden biridir.   Kente dayalı kültürlerin ilkini yaratan Sümerler milattan önce 3500 civarında, bugünkü Irak’ta Fırat ve…

Kutsal Su Rakı – Eski Türklerde İçki Kültürü

Köksel bütünlükleri kavramadan, Türk inanç yapısını ve kültürünü tanımak olası değildir. Bu özgün kültürel derinlik, Türk toplumunun doğa tutkusunu da açıklığa kavuşturmaktadır. Rakı gibi içkiler, eski şaman Türk toplumlarında sağlık alanında kullanılmaktaydı. Her ne kadar ilkel olsa da, bu yalın insancıl yaşam anlayışı, bugün Avrupa’nın ilgi alanındadır. Şaman, bilinçaltını açığa çıkaran bir uzman hekimdir. Tütsüler, danslar ve müzik bu nedenle törenlerin araçlarıdır.   Bu törenlerde olsun, diğer gelenek ve göreneklerde olsun “Rakı” temel içecektir. O, adeta bir toplumsal simgedir. Ölü definlerinin ardından, ölü evinde yemek yeme geleneğinde rakı da vardır.…

Kürdistan İdeali ve Şeyh Said İsyanı

İsyanın nedenlerinden biri olan, sınırları belli edilmiş Kürdistan Devleti

Abdulhamit zamanından beri bir Kürdistan ideali mevcuttu. Buna vakıf olan Abdulhamit, bir taraftan Kürtler’i, Ermeniler’e karşı bir denge unsuru olarak elde bulundurmak, bir taraftan da onların kötü emellerine mani olmak için Kürt ileri gelenlerinin gönlünü okşardı.   Bu nedenle onlara rütbeler, imkanlar vermiş, Kürtlerin harekete geçmelerine mani olmuştur fakat Kürdistan ideallerinin gerçekleşmesine de zemin hazırlamıştır.   1917’den sonra, İngilizler’in kendi menfaatleri için, Kürt ileri gelenleri nezdinde “Kürdistan devleti kurmaları, bu hususta harekete geçilirse kendilerine yardım edileceğini vadetmeleri” Kürtlere cesaret verdi ve birçok Kürt cemiyetleri kuruldu. Bunlar arasında en meşhuru “Kürt…

2001 Krizi ve Kemal Derviş Kanunları

Türkiye’nin “Kara Çarşambası” olarak da bilinen 2001 krizi, ülkede büyük değişikliklerin yaşanmasına neden olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük ekonomik krizi olarak tarihe geçmiştir. Oluşma nedenleri 90’lı yılların ortalarından beri süregelse de yaşanan siyasi kriz, pimi çeken son nokta olmuştur. Yani 2001 krizi nedeni, sanıldığı aksine Ecevit – Sezer gerginliği değildir. Bu gerginliğin patlak vermesi, bardaktan taşan son damla olarak ele alınabilir. Nedenlerini genel olarak ele alacak olursak; Körfez Savaşı, 1994 krizinden arta kalanlar, 1998 Rusya krizi, Marmara ve Düzce Depremleri ile büyüyüp, Ahmet Necdet Sezer ve Bülent Ecevit arasındaki siyasi…

Transistör İcadı ve Silikon Vadisinin Temelleri

Elektronik cihazların hayatımızın her alanına girdiği dijital çağın doğuşu, New Jersey’de, 16 Aralık 1947 günü öğle tatili dönüşü gerçekleşti. Bell Labs’teki iki bilimci, biraz altın şerit, bir parça yarı-iletken madde ve bükülmüş bir ataşla minik bir cihaz yaptılar. Doğru şekilde kıpırdatıldığında elektrik akımını güçlendirebiliyor, açıp kapatabiliyordu. Transistör adı verilen bu cihaz, 1800’lerin ortasında temeli atılan bilgisayar biliminin orta çağa geçmesi, dijital çağın ise buhar makinesi olacaktı. Transistör icadı ve takip eden yenilikler sayesinde milyonlarcasının minicik mikroçiplere sığdırılabilmesi, binlerce ENIAC’ın işlem gücünün roketin ucuna, dizlerimizin üstündeki bilgisayarlara, hesap makinelerine ve cep…

İstiklal Hareketleri ve 1804 Sırp İsyanı

Sırp İsyanı, Osmanlı içindeki ilk isyan hareketlerinin başlangıçlarından biri olarak algılanabilir. Bir taraftan Osmanlı’nın içler acısı hali, bir yandan Avrupa’nın dev adımlar ile tekamül etmesi, Fransız İhtilali’nin etkisinin sınırlarımız içinde giderek yayılması, diğer yandan önemli jeopolitik konumlarda gözü olan devletlerin devamlı tahrikleri, Osmanlı sınırları içinde İstiklal Hareketleri’ni doğurmuştu. Sırbistan devleti, 1460 yılında Fatih zamanında yapılan üç sefer sonunda idaremiz altına alındı. Küçük çaplı isyanlar dışında, 1804 yılına kadar müstakil bir devlet çıkarmak için isyan çıkarmamışlardır. Çünkü Sırplılar da, diğer milletler gibi din, dil, idare, kültür bakımından tamamen serbest bırakılmışlardır. Kendi…

Türk Uçak Tarihi ve Vecihi Hürkuş

Türk Uçakları

Vecihi Hürkuş dan bahsetmeden önce Türk hava tarihinde neler yaşanmış, kısaca inceleyelim. Vecihi Hürkuş, 14 ayda arkadaşlarının yardımıyla sadece motoru Yunanlardan kalma uçaklardan temin ederek ilk yerli uçağı yapmıştır. Askeri vesayet altında yapılan bu uçağa Vecihi K-6 adını vermiştir.   Teyyare Motor Türk Anonim Şirketi, tarihler 15 Ağustos 1926’i gösterirken Türk Teyyare Cemiyeti ve Alman hava şirketi ortaklığıyla açılmıştır. Bu şirket, on binlerce uçak üretmiştir. Eskişehir’de kurulan bakım ve revizyon atölyesi, fabrika olarak adlandırılmıştır. Akabinde bazı uçakların montajları da burada gerçekleşmiştir. 1936 yılında Nuri Demirağ, İstanbul Beşiktaş’ta uçak atölyesini kurmaya…

Mülkiye Memurları ve Enderun Mektebi

Militarist bir devlet olan Osmanlı imparatorluğunda askeri, mülki idare ve haklar tek şahsın elinde toplanmıştı. Devletin, sancak beyinden tutun, mülkiye memurları, idare sahipleri, sadrazamlık makamına kadar bütün mevkileri, sarayın içindeki Enderun Mektebi içinde yetiştirildi. Gayrimüslim ailelerin devşirilen çocukları, önce Türk ailelerin yanına verilir, burada lisan ve islam dinini öğrenirdi. Sonra alınarak Acemioğlanlar Ocağı’na verilirdi. Birkaç sene sonra buradakiler yetişince, saraydan tayin edilen bir ağa gelir, yüzünde meymenet gördüğü kişileri Enderun’a alırdı. Yedi sınıftan ibaret olan Enderun Mektebi’nde dini ilimlerden başka birçok şey öğretilirdi. Terbiye, ahlak, bir kumandanın bilmesi gereken ilimler,…

Amiral Nelson ve Abukir Baskını

Amiral Nelson 29 Eylül 1758 yılında dünyaya gelen Amiral Nelson bu zamana kadar süren İngiliz hakimiyetinin temelini atan kişi olarak tanınmaktadır. İngilizlerin en çok sevdiği ve önde gelen kahramanlarından olan Amiral Nelson Abukir Savaşı’nda göstermiş olduğu kahramanlık sonrasında 3. Selim tarafından ödüllendirilmiş ve Osmanlı tarihinin ilk nişanı olan Osmanlı Hilali’ne layık görülmüştür. Tarihte isminden oldukça çok bahsedilen ve yaşadığı büyük savaşlar ile aldığı galibiyetler ile günümüzde de tanınan Amiral Nelson birçok tarihçi tarafından benimsenmekte ve sevilmektedir. Napolyon ile yaptığı büyük savaş sonrasında onu mağlup ederek ülkesine büyük bir zafer ile…

Patrona Halil İsyanı – Arnavut Ayaklanması

Osmanlı devleti birçok isyan ve istila yaşamıştır. Bu isyanlardan en önemlileri arasında Patrona Halil İsyanı da bulunmaktadır. 28 Eylül 1730 yılında başlayan bu isyan, Patrona ismi nedeni ile bir halk ayaklanması olarak bilinmektedir. Bu isyanı başlayan Patrona Halil aslen bir Arnavut’tur. Rumeli ve Leventlikte de yeniçerilik yapan Patrona Halil Vidin’de ortaya çıkan yeniçeri ayaklanmalarına katıldığı için idam cezası almıştır. Ancak idam cezasından kısa bir sürede kurtulan Patrona Halil, İstanbul’a gelmiş ve gönüllü olarak yeniçeriliğe devam etmiştir. Sürekli olarak alkol aldığı için İstanbul’da meyhaneler ile arasının iyi olması isyancıları buralardan topladığını…

Vak’a-yı Hayriye – Yeniçeri Ocağı’nın Kaldırılması

Her devlette ve imparatorlukta, devlete bağlı kurumlardan biri isyan çıkartıp içişlerini zora sokmuştur. Osmanlı Devleti içinde Yeniçeri Ocağı bu örneği kapsar. Asırlar boyu Yeniçeri Ocağı’nın Osmanlı Devleti’ne çıkarttığı zorluklar yüzünden, artık bu ordunun ilga edilmesi 19. Asırda zaruret haline gelmişti. İmparatorluğun bekası için, talimli bir orduya olan ihtiyaç her geçen gün artıyordu. Bu fikirde olanların başında II. Mahmut vardı. II. Mahmut yeniçeri isyanı sonunda tahta çıkarılmış, sonra da IV. Mustafa’yı katletmek suretiyle tahtta kalabilmişti. 1821 – 1825’e kadar koca imparatorluğun orduları, yani yeniçeriler, ne de olsa derme çatma olan Rum…

Grek Projesi – Elen Devleti Ütopyası

Rusya İmparatoriçesi II. Katerina’nın, 1779’da bir erkek torunu doğmuş ve ismini kasden “Konstantin” koymuştu. (Konstantin bir yerden tanıdık geliyor mu ?) Hayalinde canlandırdığı Elen Devleti’nin başına, torununu getirmek istiyordu. Bu Ellen Projesi için, gizli bir taksim projesi hazırlandı. Eflak ve Buğdan “Daçya” ismi çatısında birleştirilecek, Avusturya himayesine verilecekti. Bosna, Sırbistan ile Banat ve Küçük Eflak Avusturya’ya ilhak edilecekti. Ege Denizi’ndeki bazı adalar Bulgaristan’a, sahil boyunca Dinyester’e kadar olan arazi Rusya’ya ilhak ediliyordu. Geride kalan Osmanlı arazisinden, bilhassa Avrupa ve Anadolu’daki arazi birleştirilerek merkezi İstanbul olmak üzere bir Elen Devleti (Helen…

Antik Mısır’da Hayvan Mumyalama Kültürü

Hemen hemen hepimiz, yıllar öncesinde Mısırlıların insanları mumyaladığını biliyoruz. Bu mumyalama kültürünün temel dayanağı, Mısırlıların inandığı ölümden sonra yeniden diriliş için ölen kişiyi hazırlamaktı. Tanrıları Osiris’in öldükten sonra birleştirilen parçalarıyla dirildiğine inanan Mısırlılar mumyalama kültürünü fazlasıyla benimsemişler ve önem vermişlerdir. Tamam, insanları mumyalıyorlar ve ölümden sonraki yaşama hazır hale getiriyorlar. Fakat, Hayvanlar neden mumyalanıyordu ? Antik Mısır’da, hayvanların mumyalanması ile ilgili girişimler milattan önce ilk yüzyıldan Hristiyanlığın gelişine kadar yayıldı. Sebebi ise şuydu: Tapınakları ziyaret edenler, inanmış oldukları tanrılarına adak olarak hayvan mumyaları ve hayvan mumya tabutları sunabiliyordu. Yeni Mumya…

Augusta Lovelace Ada – Bilgisayar Tarihini Başlatan Konte

Fark Makinesi

Elimizde, karşımızda, dizimizin üstünde duran; genel olarak bilgisayar diye tanımladığımız cep telefonlarının, tabletlerin, laptopların nasıl bir geçmişe sahip olduğunu hiç düşündünüz mü ? Düşündüyseniz, ne kadar eskiye dayandığını hiç düşündünüz mü ? Bilgisayar tarihi, gizemlerle dolu. O halde en baştan, bilgisayar tarihinin ikonu haline gelmiş Ada Lovelace ile başlayalım: Lovelace Kontesi Ada, 1800’lerde yaşayan bir kadın matematikçi. Sanatçı ruhlu, ince eleyip sık dokuyan biri. Onu çok yüksek mertebeye çıkarmaya çalışanların aksine büyük bir matematikçi değil fakat çok hırslı. Matematik hakkında şu sözleri sarfediyor: “Zayıf insan aklının, Yaratıcı’nın eserini en etkin…