Mülkiye Memurları ve Enderun Mektebi

Militarist bir devlet olan Osmanlı imparatorluğunda askeri, mülki idare ve haklar tek şahsın elinde toplanmıştı. Devletin, sancak beyinden tutun, mülkiye memurları, idare sahipleri, sadrazamlık makamına kadar bütün mevkileri, sarayın içindeki Enderun Mektebi içinde yetiştirildi.

Gayrimüslim ailelerin devşirilen çocukları, önce Türk ailelerin yanına verilir, burada lisan ve islam dinini öğrenirdi. Sonra alınarak Acemioğlanlar Ocağı’na verilirdi. Birkaç sene sonra buradakiler yetişince, saraydan tayin edilen bir ağa gelir, yüzünde meymenet gördüğü kişileri Enderun’a alırdı.

Enderun Mektebi

Yedi sınıftan ibaret olan Enderun Mektebi’nde dini ilimlerden başka birçok şey öğretilirdi. Terbiye, ahlak, bir kumandanın bilmesi gereken ilimler, Enderun’da öğretilirdi. Ayrıca uygulamalı mesleki eğitimler de verilirdi. Sonuç olarak denilebilir ki, Osmanlı’nın mimarları, mühendisleri, kaptanları, ressamları hemen yalnız bu mektepten yetişmiştir.

Devletin mülki ve askeri idaresi işte bu Enderun Mektebi mezunlarının elindeydi.

17. asra kadar Enderun Mektebi’nin kapıları yalnız dönme, devşirme ve esir edilmiş olanlara açıktı. Dolayısıyla Türk çocuklarına kapalıydı. Bu da demek oluyor ki, Türk milletini asırlarca kendinden olmayanlar idare etmiştir. Fransız İhtilali’nin etkisi, bu nedenle Osmanlı’da belirgin görülmüştür.

Enderun’da öğretilen ilmi ve askeri ilimler, 1826 yılına kadar aynen kaldı. Bu ise, tahmin edebileceğiniz üzere, Avrupa’nın ateşli silahları karşısında mağlubiyetler almamızın sebebi oldu. Hem bu durum, hem de Osmanlı içindeki sanayinin Avrupa’ya nazaran yavaş yavaş erimesi, Osmanlı ekonomi ve refahının çökmesindeki temel etkenler oldu.

[embedyt] https://www.youtube.com/watch?v=cKTawI6Wn5k[/embedyt]

Kaynak: Türk Siyasi Tarihi – Tahsin ÜNAL – Kamer Yayınları 6. Baskı (Yorumlanmıştır.)

Son Yazılar

Leave a Comment