Hindistan ve Pakistan Sınır Sorunu: Keşmir Bölgesi

Günümüz itibariyle Hindistan ve Pakistan arasında sınır oluşturan ve iki tarafında hak iddia ettikleri Keşmir, Hindistan, Afganistan, Pakistan ve Çin Halk Cumhuriyeti’ni sınırdaşı olan bölge fiilen dört parçaya ayrılmış durumda. Kuzeydeki kısmı Pakistan tarafından kontrol edilirken, batısında sadece Pakistan’ın tanıdığı “Azad Keşmir İslam Cumhuriyeti” yer alıyor. Güneyde, Hindistan tarafından kontrol edilen Cammu-Keşmir bölgesi bulunuyor. Doğuda ise, Çin’in 1962’de ele geçirdiği ve Pakistan’ın Çin lehine vazgeçtiği “Aksai Çin” bölgesi yer alıyor. Keşmir’in yaklaşık olarak yüzde 45’ini Hindistan, yüzde 35’ini Pakistan, yüzde 20’sini ise Çin kontrol ediyor. Pakistan, nüfusunun büyük çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu Keşmir’in geleceğini Keşmir halkının belirlemesi gerektiğini savunuyor. Hindistan ise bölgenin 1947’de yapılan anlaşma gereği Hindistan’ın parçası olduğunu iddia ediyor.


Hindistan’la sınır anlaşmazlığı yaşayan Pekin yönetimi 1956’dan 1962’ye kadarki dönemde Keşmir’in doğusundaki Aksai-Çin yaylasını ele geçirdi ve Keşmir sorununa dahil oldu. 1959’da Tibet’i işgal eden Çin yönetimi Keşmir konusunda Pakistan’ın yanında yer aldı. Pakistan’ın 1963’de Keşmir’deki dar bir bölgeyi Çin’e vermesi iki ülke arasındaki yakınlaşmayı pekiştirdi. Pekin yönetiminin bölgeyi Çin’e bağlayan bir yol inşa etmesi Hindistan üzerindeki baskının artmasına sebep oldu. Çin’in Himalayalar bölgesindeki sınır anlaşmazlığını savaşla çözmeye kalkmasının kötü örnek teşkil etmesinden ve bölgede domino etkisi oluşturmasından endişe eden Hindistan yönetimi, Keşmir politikasını katılaştırdı ve bölgedeki askeri yığınağını artırdı. Pakistan’ın 1971’de Hindistan’la yaptığı savaşı kaybetmesi Bangladeş’in bağımsızlığını kazanmasını hızlandırdı.

Savaşın ardından imzalanan Simla Barış Antlaşması ile Keşmir’de ateşkesin sağlanmasına dönük “Sınır Kontrol Hattı” oluşturuldu. Pakistan ve Hindistan’ın 1972 ve 1974’te arka arkaya nükleer güç haline gelmesi tarafların topyekün bir savaştan geri durmalarına yol açtı ancak gerilim devam etti. Hindistan, Keşmir konusunda konvansiyonel kapasitesini artırmaya öncelik verirken, Pakistan caydırıcılığını artırmak için nükleer silahlara yöneldi. Taraflar arasında 1999’da Kargil bölgesindeki sınır ihlalleri nedeniyle yedi hafta süren Kargil Savaşı yaşandı. İki ülke nükleer savaşın eşiğine geldi. Bir nükleer savaş gerçekleşmese de iki tarafta birbirlerine üstünlük sağlayamadı.

Son Yazılar

Leave a Comment