İlk Müslüman Türk Devleti : Karahanlı Devleti

Karahanlı Devleti

Karahanlı Devleti, Uygur Devleti’nin yıkılmasından sonra Karluk, Yağma ve Çiğil Türkleri tarafından Türkistan’da kurulmuştur. Kurucusu Bilge Kül Kadir Han’dır. Devlet 932 yılında Satuk Buğra Han zamanında İslamiyet’i resmen kabul etmiş ve Yusuf Kadir Han döneminde de en parlak dönemini yaşamıştır. Bu nedenle Karluklar’ın kurmuş olduğu Karahanlılar, ilk müslüman Türk Devleti olarak geçerler. İlge Han zamanında Gaznelilerle birlikte Samanoğlu Devleti’ne son veren Karahanlılar, daha sonra Horasan için Gaznelilerle savaştı ancak başarılı olamadılar. Taht kavgaları sonucu Doğu Karahanlılar ve Batı Karahanlılar diye ikiye ayrıldılar (1046). Doğu Karahanlılar 1130’da Karahıtaylar; Batı Karahanlılar ise 1211’de Harzemşahlar tarafından yıkıldılar.

Karahanlı Devleti’nin özelliklerinden bahsedecek olursak,

Hepimizin bildiği o ünlü ilk özelliği, ilk müslüman Türk Devleti’dir. Bu nedenle Orta Asya’da kurulan ilk Türk-İslam devleti olma özelliğini taşır.  Türk-İslam kültürünün temellerini atmış; ilk yazılı eserleri vermişlerdir. Edebiyatımızda bu yüzden Karahanlılar’dan da bahsedilmektedir. Bunlardan en önemlileri Yusuf Has Hacib’in yazdığı Kutadgu Bilig ile Kaşgarlı Mahmut’un yazdığı Divan-ı Lügati’t Türk, Edip Ahmet Yükneki’nin yazdığı Atabetü’l-Hakayık ve Hoca Ahmet Yesevi’nin yazdığı Divan-ı Hikmet’tir.

Mimari olarak gelişmelerinden bahsedecek olursak, Ribat adıyla ilk kervansarayları yapmışlardır. İlk medreseyi kurmuşlardır. -Hükümdar ailesi de halkı da tamamen Türklerden oluştuğu için Türkçe’ye ve Türk kültürüne büyük önem vermişlerdir. İslam’ın etkisiyle araplaşma olmamıştır yani. Orta Asya Türk kültürünü Selçuklulara taşımada köprü görevi yapmışlardır. -Kervansaraylar inşa etmiş ve düzenli posta örgütünü kurmuş ilk Türk-İslam devletidir.

Karahanlılar Devleti 1042 yılında Doğu Karahanlılar ve Batı Karahanlılar olmak üzere iki bağımsız devlete bölündü. Bunun üzerinde Doğu Karahanlılar Devleti 1130 yılında Karahitaylar Devleti’nin saldırısıyla ortadan kalktı. Batı Karahanlılar Devleti ise önce Büyük Selçuklular Devleti’ne, daha sonra da Karahitaylar Devleti’ne; Karahitaylar Devleti’nin yıkılmasından sonra da Harizmşahlar Devleti’ne bağlandı.

Kaynak: Karahanlılar Devleti Hakkında Bilgi Özet | izafet.net (Düzenlenmiştir – Yorumlanmıştır)

Son Yazılar

One Thought to “İlk Müslüman Türk Devleti : Karahanlı Devleti”

  1. Stay intmaorfive, San Diego, yeah boy!

Leave a Comment