Kıbrıs’ın İngiltere Egemenliği Altına Girmesi

93 Harbi’nde Osmanlı Devleti, Ruslarla yaptığı savaştan mağlup ayrılmıştı. Bu durum üzerinde Ayestefanos yani Yeşilköy Barış Antlaşması imzalanmıştı.

Antlaşma oldukça ağır hükümler içeriyordu ki, İngiltere ile sorunu olan devletler Osmanlı ve Ruslara nota vererek söz konusu antlaşmanın yerine Berlin Antlaşması’nı imzalattılar. Yeşilköy’ün hafifletilmiş hali olan bu antlaşmanın birnevi bedeli olarak, Berlin konferansında Kıbrıs adasının da yönetiminin İngiltere’ye bırakılmasına karar verildi.

Ayrıca İngiltere, Doğuda yaşanabilecek olası Rus tehdinini belirterek Osmanlı Devleti’nden bir askeri üs talep etti. Antlaşmaya göre, Rusya Doğuda işgal ettiği Kars, Ardahan ve Batum’dan çekilirse, İngiltere de Kıbrıs’ı bırakacaktı. Bu da demek oluyordu ki, Kıbrıs 1878 yılından itibaren İngiltere’ye kiralanıyordu.

İngiltere, 1914 yılına kadar mülkiyeti Osmanlı’da olmak üzere adayı idare etmiştir. Fakat 5 Kasım 1914’te İngiltere, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı’nın tarafından dolayı Kıbrıs’ı ilhak ettiğini bildirmiştir.

İlgili dönemde Rumların Enosisçi faaliyetlerine karşın Kıbrıslı Türkler de adanın Türkiye’ye iade edilmesi yönünde faaliyet göstermişlerdir.

Lozan ile birlikte TBMM, adanın İngiltere’ye ait olduğunu kabul etmiş ve adadaki Türklerin Türkiye’ye göç etmelerini sağlamıştır. Kalanlar ise Türkiye vatandaşlığından çıkartılmışlardır.

1931 yılında adada bir isyan teşebbüsü meydana gelir, 10 yıl sıkıyönetim uygulanır, akabinde Türkiye’nin de taraf olduğu bir Kıbrıs sorunu başlar. Fakat bu sorun, bu makalenin konusu değildir, bu soruna ileri de sitemize ekleyeceğimiz Ayşegül Tatilde makalesinde değineceğiz.

Lozan Tutanaklarında Kıbrıs makalesi ile aslında daha önceden verilen Kıbrıs’ın Lozan’da sorun olmaktan çıkmasıyla ilgili bilgiler bulabilirsiniz.

Son Yazılar

Leave a Comment