Kutsal Su Rakı – Eski Türklerde İçki Kültürü

Köksel bütünlükleri kavramadan, Türk inanç yapısını ve kültürünü tanımak olası değildir. Bu özgün kültürel derinlik, Türk toplumunun doğa tutkusunu da açıklığa kavuşturmaktadır. Rakı gibi içkiler, eski şaman Türk toplumlarında sağlık alanında kullanılmaktaydı.

Eski Türklerde Şamanlar
Eski Türklerde Şamanlar

Her ne kadar ilkel olsa da, bu yalın insancıl yaşam anlayışı, bugün Avrupa’nın ilgi alanındadır. Şaman, bilinçaltını açığa çıkaran bir uzman hekimdir. Tütsüler, danslar ve müzik bu nedenle törenlerin araçlarıdır.

 

Bu törenlerde olsun, diğer gelenek ve göreneklerde olsun “Rakı” temel içecektir. O, adeta bir toplumsal simgedir.

Eski Türkler
Eski Türkler

Ölü definlerinin ardından, ölü evinde yemek yeme geleneğinde rakı da vardır. Gidenlerin ardından “Rakıyı Dökme” adeti, günümüzde su ile yapılmaktadır. Ölenin, askerin, gelin giderken ardından dökülen su, aslında rakının yerini almıştır.

 

Hastaların, başına su serpme adetinde de önceleri rakı vardı. Şaman duasında bu, yaşamın adeta felsefesidir:

rakı

“Bu yeri bırakıp gidenlerin birincisi sen değilsin! Düşünme, üzülme! Et ye rakıyı iç!”

 

Bu anlattıklarımız, rakının toplumsal ve inançsal yaşamdaki yerini anlatan önemli geleneklerdir. İslamiyet ile birlikte birtakım rakılı uygulamalar, örneğin askerin, gidenin ardından rakı dökme suya dönüşmüştür.

 

Ancak, törensel yemeklerde, düğünlerde, sohbetlerde, kutlamalarda “rakı içme” yerini korumaktadır. İslamiyet’in bu inançsal ve toplumsal geleneği kıramadığı görülmektedir.

 

 

Alevi cemlerindeki rakının varlığını, kişisel etkilerde değil köklü bir geleneğin devamında aramak lazımdır.

 

Bugün de, Türk coğrafyalarında rakının kullanımı hala etkinliğini sürdürmektedir. Azeri coğrafyalarında rakının çeşitli meyvelerden yapıldığı ve susuz içildiği bilinmektedir. Üzüm, dut, incir ve kızılcık rakının üretiminin temel meyveleridir.

 

Onun için, Türk sosyal yemek kültürü içki ağırlıklıdır.

 

 

Kaynak: Asya’dan Anadolu’ya Türklerin Anı Defteri – A. Munis Armağan

Facebook Üzerinden Yorum Yap

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir