Kutsal Su Rakı – Eski Türklerde İçki Kültürü

Köksel bütünlükleri kavramadan, Türk inanç yapısını ve kültürünü tanımak olası değildir. Bu özgün kültürel derinlik, Türk toplumunun doğa tutkusunu da açıklığa kavuşturmaktadır. Rakı gibi içkiler, eski şaman Türk toplumlarında sağlık alanında kullanılmaktaydı. Her ne kadar ilkel olsa da, bu yalın insancıl yaşam anlayışı, bugün Avrupa’nın ilgi alanındadır. Şaman, bilinçaltını açığa çıkaran bir uzman hekimdir. Tütsüler, danslar ve müzik bu nedenle törenlerin araçlarıdır.   Bu törenlerde olsun, diğer gelenek ve göreneklerde olsun “Rakı” temel içecektir. O, adeta bir toplumsal simgedir. Ölü definlerinin ardından, ölü evinde yemek yeme geleneğinde rakı da vardır.…

İlk Müslüman Türk Devleti : Karahanlı Devleti

Karahanlı Devleti

Karahanlı Devleti, Uygur Devleti’nin yıkılmasından sonra Karluk, Yağma ve Çiğil Türkleri tarafından Türkistan’da kurulmuştur. Kurucusu Bilge Kül Kadir Han’dır. Devlet 932 yılında Satuk Buğra Han zamanında İslamiyet’i resmen kabul etmiş ve Yusuf Kadir Han döneminde de en parlak dönemini yaşamıştır. Bu nedenle Karluklar’ın kurmuş olduğu Karahanlılar, ilk müslüman Türk Devleti olarak geçerler. İlge Han zamanında Gaznelilerle birlikte Samanoğlu Devleti’ne son veren Karahanlılar, daha sonra Horasan için Gaznelilerle savaştı ancak başarılı olamadılar. Taht kavgaları sonucu Doğu Karahanlılar ve Batı Karahanlılar diye ikiye ayrıldılar (1046). Doğu Karahanlılar 1130’da Karahıtaylar; Batı Karahanlılar ise…

Kuman – Kıpçaklar

Kıpçaklar

Kıpçaklar (MS. 8 YY den itibaren görülmeye başlanmışlardır) Kıpçaklar’ın kelime kökeni olan Kıpçak, bir Türk kavmi ve bu kavmin rehberliği altında kurulan kavimler birliği­nin adıdır. Uygur vesikalarında bir şahıs adı olarak geçen bu kelime, Kaşgarlı Mahmut’un eserinde Kıvçak şeklinde geçmektedir. Kuman kelimesini açıklayacak olursak aslen Hakas-Altay Türkçesi grubunda gö­rülen bu kelimenin manası “soluk, solgun, sarımtırak”tır. Bu kelime Kaşgarlı’nın eserinde de “kırmızı ile sarı arası bir renk” olarak geçmektedir.   Kökenleri Birkaç kişi dışında bütün tarihçiler Kıpçakların bir Türk boyu olduğunda birleş­mektedirler. Kıpçaklar üzerine ilk defa geniş bir araştırma yapan bilim…

Sibir Hanlığı (Sibirler – Sabirler – Sabarlar)

Sabirler

Not: Sibirler, Sabirler, Sabarlar hepsi aynı anlama gelmektedir. Sabirler – Sabir Türkleri Önceleri Isık Gölü civarında oturuyorlardı. Avarlar’ın baskısıyla batıya göç edip Ural dağlarının güneyine yerleştiler. Vl. yüzyılda Kafkasların güneyine geçerek Bizans ve Sasanilerle ilişkiye geçtiler. Balak Han yönetiminde Anadolu’ya geçerek Kayseri, Konya ve Adana’ya kadar geldiler. (516) Avarlar’ın saldırısı sonucu (557) Göktürklerin hakimiyetine girmişlerdir. Sabirler, günümüz Sibirya’ya isimlerini vermişlerdir. Hazarlar devletini oluşturanlar sabirler olmuştur. Sabir Devleti (1490 – 1598) M. 5.-6. yüzyıllarda Batı Sibirya ile Kafkaslar’ın kuzey bölgesinde mühim tarihî rol oynadığı, çeşitli yabancı kaynaklardaki dağınık bilgilerin yardımı ile…

Kırgızlar

Kırgızlar

Kırgız Devleti (Kırgızlar) Kırgız Devleti, 840 yılında Ötüken ve çevresini ele geçirerek merkezi Asya’da kurulan Türk devletidir. 840 yılında Uygur Devleti’ni yıkan Kırgızlar, Uygur topraklarının büyük bir kısmını ele geçirerek, hanlık kurdular. Batıda Karahanlılar ile komşu olan Kırgız Hanlığı Batıya doğru genişleyemedi. Ötüken ve çevresini diğer bir deyişle, yönetim merkezini ve hanedanlığı ele geçirmesine rağmen Göktürk veya Uygur Devleti gibi bütün göçebe boyları konfederatif bir şekilde örgütleyip, kağanlık alameti gösteremedi. Doğu’da da Kitanlar tarafından sıkıştırıldı. Uygur Devleti’nin bir parçası olan Kırgızlar, 840 yılında Orhun bölgesine giderek Uygur hakimiyetini ortadan kaldırdılar…

Hazarlar – Bir Yahudi Türk İmparatorluğu

Hazarlar

‘Hazarlar Yahudilerle karşılıklı evlilikler yaparak Yahudi ve Türk dünyalarının bir sentezini yaratmışlardı.’ HAZARLARIN KÖKENİ Yahudi Hazar Kralı Joseph, Endülüslü Hasdai’ye yazdığı mektupta, Hazarlar’ın Yafet’in torunu ve tüm Türkler’in atası kabul edilen Togarma’nın yedinci oğlu Kozar’ın soyundan geldiklerini anlatıyordu. Bazı Yahudi yazarlar Hazarlar’ın soyunun Şim’on ve Yuda yahut Menaşe ve Efraim kabilelerinden geldiğini iddia ederler. Yafet’in oğlu Magog’la da bağ kuranlar mevcuttur. Talmud’a göreyse Magog Ak Hunlar’dır. Beşinci yüzyılda Hun egemenliğinde yaşayan Türki Oghurlar (Ogur, Oğur) Kafkaslar ve Karadeniz’in kuzeyine yerleştiler. 570’lerde bölgede Batı Göktürkler egemenliginde ilk kez Hazarlar ortaya çıktılar.…

Karluk Devleti

Karluk Devleti Bayrağı

Karluklar, 766 – 1215 yılları arasında, Orta Asya’da varlığını sürdüren Türk boylarındandır. Onoklar soyundan gelen Karluklar Türgiş Devleti’ni bertaraf ederek Batı Türkistan’da devlet kurdular. Karluklar Talas Savaşı’na kadar Karluk Devleti olarak devam etti. Daha sonra Karahanlılara dönüştü. Divân-ı Lügati’t-Türk’te Karluk, Göçebe Türklerden bir bölük adıdır. Oğuzlardan ayrıdırlar. Oğuzlar gibi Türkmendirler. Karluk Devleti’nin merkezi Balasagun idi. Karluklar bir süre Göktürk Devleti’ne bağlı olarak varlıklarını sürdürdüler. Göktürklerin dağılmasının ardından Çin’e direndiler ve kendi devletlerini kurdular. Türkçe karlık (kar yığını) manasında olan Karluklar 5 yy da Kara irtiş ve tarbağatay bölgesinde yaşamışlardır. Bağımsız…

Türgişler

Türgişler Temsili Resim

Türgişler, On-Okların doğu koluna mensupturlar. Göktürklerin 630 yılında yıkılması üzerine Bala Tarkan tarafından kuruldu. Gök Türklerin yıkılmasıyla dağınık halde yaşayan Türkler’i bir araya toplamışlardır. Bala Tarkan; kendi adına ilk parayı basan Türgiş hükümdarıdır. Bu paralarda Çin ve Arap tesirleri gözükmektedir. Türgiş Devleti 737 yılında zayıflamaya ve sonra da Sarı ve Kara olmak üzere  ikiye ayrıldılar. 766 yılında Karluklar tarafından yıkılmışlardır. Türgişler’in kendilerine has bazı özellikleri vardır. · İlk defa kendine özgü bir parayı basan devlettir. Bu para delikli olup Çin ve Arap etkisi görülmektedir. · Göktürklerin yıkılmasıyla dağınık halde yaşayan…

Çin Kaynaklarında Oğuzlar

Oğuz boyu

İlteriş Kagan olduktan sonra güneyde Çinlileri, doğuda Kıtanları, kuzeyde ise Oğuzları pek çok öldürmüştü [411]. Daha sonra ise İlteriş’e karşı kurulan Kıtan, Çin, Dokuz Oğuz ittifakına diğer Oğuzlar’ın da katıldığı anlaşılıyor [412]. Herhalde bütün Oğuzlar Karakum’da oturan Kutlug ile Tonyukuk’un üzerine yürüyeceklerdi. Neticede Tonyukuk, Kutlug’dan ”orduyu gönlünce sevk et” talimatını aldıktan sonra Kök Öng Irmağını geçmiş, Ötüken Dağlarına doğru ordu sevk etmişti. İngek Gölü ile Tola Irmağından Oğuzlar saldırıya geçtiler. İki bin kişilik Gök-Türk ordusu altı bin kişilik Oğuz ordusunu yendi ve bundan sonra Oğuzların hepsi gelip, II. Gök-Türk Devletine…

Avarlar

Avarlar - Bayrak

Avarlar Kimlerdir ? Hunların Orta Asya’daki hakimiyetleri son bulduktan sonra Çin kaynaklarında Juan-Juan diye adlandırılan kavmin siyasi varlığı görülür. Bu devlet (Avarlar) Yukarı Asya bölümüne (İrtişlen, Kore’ye kadar) yayılmış ve başkentlerini daha sonra Orhun kıyılarına nakletmişlerdir. Orta Asya hakimiyeti Gök Türklere geçince batıya göçen Avarlar, burada doğuya doğru hareket halinde olan Avrupa Hunlarını ve Kuzey Kafkasya kavimlerini hakimiyetleri altına alarak Tuna, Panonya (Batı Macaristan), Hazar denizi sahilleri ve kuzey Karadeniz alanlarında siyasi varlıklarını sürdürmüşlerdir. Orta Asya’daki hakimiyetleri M.S. 400’lerden, 552’ye kadar sürmüştür. Daha sonra Doğu Avrupa’da 558-805 arasında hakim olmuşlardır.…